Αν κάποιος είχε να ρίξει μια μόνο ματιά στον κόσμο θα έπρεπε να αντικρύσει την Κωνσταντινούπολη! ( Κ.Κ.)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010

Ό,τι ή ότι;

Της Ουρανίας  Κατσαμάκα -  Φιλολόγου
Ίσως για κάποιους το σημερινό άρθρο να φανεί ότι διευκρινίζει τα αυτονόητα (ή αλλιώς «κομίζει γλαύκα ες Αθήνας»), για κάποιους άλλους όμως οι διαφορές των λέξεων είναι δυσδιάκριτες.

Γραμματική:

Και οι δύο λέξεις εισάγουν δευτερεύουσες προτάσεις, ο μεν σύνδεσμος ότι εισάγει ειδικές (δηλαδή προτάσεις που συμπληρώνουν ρήματα που σημαίνουν «λέω, αναφέρω, θεωρώ, πιστεύω» κ.ά.) και η αναφορική αντωνυμία ό,τι εισάγει αναφορικές (χωρίς συγκεκριμένα εισαγωγικά ρήματα, με μεγάλη ποικιλία ωστόσο).
Παραδείγματα :
Θέλω να ξέρω (γνωρίζω, υποθέτω, θεωρώ) ότι θα με υποστηρίξεις.
Θέλω να ξέρω ό,τι γνωρίζεις για την υπόθεση.
Διευκρίνιση:
Σε περίπτωση που δεν μπορείτε να διακρίνετε τη διαφορά μεταξύ των δύο, να έχετε υπόψη σας ότι το ειδικό ότι μπορεί κάλλιστα να αντικατασταθεί με τον ειδικό σύνδεσμο πως (π.χ. Θέλω να ξέρω πως θα με υποστηρίξεις), ενώ το αναφορικό ό,τι μπορεί να αντικατασταθεί από τη φράση «αυτό το οποίο» (π.χ. Θέλω να ξέρω αυτό το οποίο γνωρίζεις για την υπόθεση).
Η λέξη οποίο παραπέμπει άμεσα στην αναφορική σημασία του ό,τι (να μην ξεχνάμε το κόμμα μετά το ό, χρησιμοποιείται άλλωστε γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, για να διακρίνει τα δύο ομόηχα).
Το κόμμα δεν είναι απαραίτητο στη λέξη οτιδήποτε, καθώς εκεί δεν υπάρχει περίπτωση σύγχυσης μεταξύ των δύο, αυτή η λέξη εισάγει πάντα αναφορικές προτάσεις.
Πηγή : www.asxetos.gr

Καινούργιος ή καινούριος ;

Της Ουρανίας  Κατσαμάκα -  Φιλολόγου
Οι δύο τρόποι γραφής αυτής της λέξης δεν είναι τόσο εύκολο να διακριθούν. Η διαφορά τους είναι φυσικά το ‘γ’, το οποίο ακούγεται και στις δύο περιπτώσεις στην προφορά της λέξης [kenurjos], αλλά στην πρώτη περίπτωση γράφεται κιόλας, ενώ στη δεύτερη όχι. Η λέξη προέρχεται από το καινουργής (καινός + έργο) της αρχαίας ελληνικής· αυτή ακριβώς η ετυμολογία υποστηρίζει τη γραφή με ‘γ’. (λεξικό Μπαμπινιώτη). Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες λέξεις της νέας ελληνικής που προφέρονται με ένα ‘γ’ όταν το ‘ι’ τους προφέρεται ως ημίφωνο και όχι ως φωνήεν, γι’ αυτό και το λεξικό Τριανταφυλλίδη υποστηρίζει τη γραφή χωρίς ‘γ’ (όπως και το καθάριος γράφεται χωρίς ‘γ’ και όχι ως καθάργιος). Για να πάρουμε και μια τρίτη γνώμη (μήπως και καταλήξουμε κάπου), το λεξικό Κριαρά προτιμά τη γραφή ‘καινούργιος’ και πάλι λόγω της ετυμολογίας της λέξης.
Συνοψίζοντας: Επιλέγετε όποια γραφή επιθυμείτε εφόσον ξέρετε τα επιχειρήματα υπέρ της μιας ή της άλλης γραφής, όμως σας προτείνω τη γραφή με ‘γ’, για να θυμόμαστε και την προέλευση της λέξης.

Πηγή : www.asxetos.gr